Түркістан облысында индустриялық-инновациялық даму қарқыны артып, өңір экономикасына жаңа серпін беретін инвестициялық жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Соңғы жылдары өндірістік әлеуетті арттыру, шикізатты терең өңдеу және экспортқа бағытталған өнім өндіру мәселелері өңірдің даму стратегиясындағы басым бағыттардың біріне айналды. Осы мақсатта жүзеге асырылып жатқан маңызды жобалардың бірі – Ордабасы ауданында ірі қара мал сүйегін терең өңдейтін заманауи зауыттың құрылысы.
Жоба Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығының артып келе жатқанын көрсететін ірі өндірістік бастамалардың қатарында саналады. Қытайлық Huating Biotechnology компаниясы қолға алған бұл өндіріс орны Ордабасы ауданының орталығы Темірлан елді мекенінде орналасады. Жобаның жалпы инвестициялық құны 9 миллиард теңгені құрайды.
Мамандардың айтуынша, аталған кәсіпорын өңірдегі ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы салаларымен тығыз байланыста жұмыс істейтін болады. Зауыт іске қосылғаннан кейін бүгінге дейін толық пайдаланылмай келген шикізат түрлері терең өңдеуден өткізіліп, жоғары қосылған құны бар өнімдер шығарылатын болады.
Қазіргі таңда өндірістік кешен орналасатын 10 гектар аумақта негізгі құрылыс жұмыстары аяқталған. Сонымен қатар кәсіпорын жұмысына қажетті заманауи технологиялық жабдықтар жеткізіліп, монтаждау жұмыстары жүргізілуде. Жоба белгіленген кестеге сәйкес жүзеге асырылып жатыр.
Жаңа кәсіпорынның басты ерекшелігі – қалдықсыз өндіріс технологиясын қолдануы. Яғни өндірісте мал шаруашылығы қалдықтары толықтай қайта өңделіп, бірнеше бағыт бойынша дайын өнім шығарылатын болады. Бұл экологиялық тұрғыдан тиімді әрі экономикалық жағынан табысты өндіріс үлгісі саналады.
Зауытта үш негізгі бағыт бойынша өнім өндіру жоспарланған. Бірінші бағыт – дәрі-дәрмек өндірісінде кеңінен қолданылатын пептон өндіру. Пептон биотехнология, фармацевтика және медициналық зертханаларда пайдаланылатын маңызды өнімдердің бірі болып табылады. Мұндай өнімнің ішкі нарықтағы сұранысы жоғары және экспорттық әлеуеті де зор.
Екінші бағыт – авиациялық отын өндірісінде қолданылатын арнайы май өнімдерін шығару. Бұл өнімдер қазіргі таңда әлемдік нарықта сұранысқа ие жоғары технологиялық шикізаттардың қатарына жатады. Сондықтан зауыттың бұл бағыттағы өндірісі экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік береді.
Үшінші бағыт бойынша фарфор өндірісінде қолданылатын көмір дайындалады. Өнеркәсіптің бұл саласына қажетті шикізат түрлерін өндіру арқылы кәсіпорын ішкі нарықтың қажеттілігін қамтамасыз етіп қана қоймай, сыртқы нарықтарға шығуға да мүмкіндік алады.
Компанияның ұзақ мерзімді жоспарларына сәйкес, 2027 жылдан бастап өндіріс ауқымы кеңейтіледі. Осы кезеңнен бастап мал қанын өңдеу арқылы мал шаруашылығына арналған құнарлы жем өндіру қолға алынбақ. Бұл өнім ауыл шаруашылығы саласында кеңінен қолданылып, мал азығының сапасын арттыруға ықпал етеді.
Жобаның өндірістік қуаты да жоғары. Кәсіпорын толық іске қосылған кезде жылына 5 мың тоннаға дейін ірі қара сүйегін өңдей алады. Мұндай көлем өңірдегі шикізатты тиімді пайдалануға және қайта өңдеу деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Сарапшылардың пікірінше, шикізатты терең өңдеу өндірістерінің ашылуы Қазақстан экономикасы үшін аса маңызды. Өйткені мұндай кәсіпорындар тек шикізат сатумен шектелмей, дайын өнім өндіруге және оның экспорттық құнын бірнеше есе арттыруға жағдай жасайды.
Жобаның әлеуметтік маңызы да жоғары. Зауыт толық іске қосылғаннан кейін кемінде 30 тұрақты жұмыс орны ашылады деп жоспарланып отыр. Бұл жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға және ауданның әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартуға ықпал етеді.
Сонымен қатар өндірістің іске қосылуы қызмет көрсету, логистика, тасымалдау және ауыл шаруашылығы сияқты сабақтас салалардың дамуына да оң әсерін тигізеді. Нәтижесінде өңір экономикасында мультипликативтік тиімділік қалыптасады.
Huating Biotechnology компаниясының өкілдері Түркістан облысында инвесторлар үшін қолайлы жағдай жасалғанын ерекше атап өтті. Компания басшылығы облыс әкімдігі тарапынан көрсетілген ұйымдастырушылық және инфрақұрылымдық қолдау жобаның белгіленген мерзімде жүзеге асуына мүмкіндік бергенін мәлімдеді.
Соңғы жылдары Түркістан облысында шетелдік инвестицияларды тарту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Индустриялық аймақтар құру, инфрақұрылымды дамыту, әкімшілік рәсімдерді жеңілдету және инвесторларға жан-жақты қолдау көрсету өңірдің инвестициялық тартымдылығын айтарлықтай арттырды.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес елімізде импортты алмастыратын өндірістерді дамытуға ерекше назар аударылуда. Ордабасы ауданында жүзеге асырылып жатқан бұл жоба да сол бағыттағы маңызды бастамалардың бірі саналады. Өндіріс орны іске қосылғаннан кейін бұрын сырттан әкелінетін кейбір өнім түрлерін еліміздің өзінде өндіруге мүмкіндік туады.
Экономистердің пікірінше, жоғары қосылған құны бар өнім өндіретін кәсіпорындардың көбеюі өңір экономикасының тұрақты дамуына негіз болады. Мұндай өндірістер экспорт көлемін арттырып қана қоймай, жаңа технологиялардың енгізілуіне және білікті мамандардың қалыптасуына ықпал етеді.
Түркістан облысында бүгінде өнеркәсіп саласын дамытуға бағытталған ондаған инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр. Олардың қатарында өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдары өндірісі, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу және жеңіл өнеркәсіп бағытындағы кәсіпорындар бар.
Ордабасы ауданында салынатын жаңа зауыт осы ауқымды индустриялық жобалардың маңызды бөлігіне айналмақ. Жоба іске қосылғаннан кейін өңірдегі өндірістік әлеует артып, шикізатты тиімді пайдалану деңгейі жоғарылайды. Сонымен қатар бұл бастама Түркістан облысының инвестициялық мүмкіндіктерін көрсететін табысты жобалардың бірі ретінде өңірдің экономикалық дамуына елеулі үлес қосады.
Осылайша, 9 миллиард теңгелік инвестициялық жоба тек жаңа өндіріс орнын ашып қана қоймай, Түркістан облысының индустриялық дамуына, экспорттық әлеуетінің артуына және халықтың әл-ауқатының жақсаруына қызмет ететін маңызды экономикалық бастама ретінде бағалануда.
