Шымкент қаласында ана мен бала денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды жиын өтті. 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығындағы АИТВ-инфекциясының жағдайын саралау және оның анадан балаға берілуінің алдын алу мәселелерін көтеру мақсатында Шымкент қалалық диагностикалық орталығында Денсаулық сақтау басқармасының кезекті алқа отырысы ұйымдастырылды. Оған қаланың мемлекеттік және жекеменшік медициналық ұйымдарының бірінші басшылары қатысты.
Күн тәртібіндегі өзекті мәселе – АИТВ-ның алдын алу
Алқа барысында Шымкент қаласы ЖИТС-тің алдын алу және оған қарсы күрес жөніндегі орталығы бас дәрігерінің орынбасары, сондай-ақ қалалық денсаулық сақтау басқармасының АИТВ бойынша штаттан тыс бас маманы Қанат Маширов «2025 жылдың 6 айындағы АИТВ-инфекциясының өзекті мәселелері, шешу жолдары» тақырыбында баяндама жасады.
Баяндамашы Шымкент қаласындағы эпидемиологиялық ахуалды егжей-тегжейлі саралай келе, жыныстық және парентеральды (қан арқылы) жолмен берілу үлесінің динамикасына, жас топтары арасындағы көрсеткіштерге, өлім-жітім деңгейіне және алғашқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарында (МСАК) жүргізілетін тестілеу жұмыстарының сапасына баса назар аударды.
Атап айтқанда, 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында қалада 13 379 сәби дүниеге келген. Бұл көрсеткіш Шымкенттің туу деңгейі бойынша ел бойынша алдыңғы қатарда екенін көрсетеді. Осыған орай, АИТВ инфекциясының анадан балаға берілуін (вертикалды трансмиссия) болдырмау – бүгінгі таңда ең маңызды мәселелердің бірі ретінде көтерілді.
Клиникалық талдау мен бақылау қажеттілігі айтылды
Жиында АИТВ-ның вертикалды трансмиссиясына байланысты нақты жағдайларға клиникалық және хронологиялық талдау ұсынылды. Бұл арқылы дер кезінде шара қабылдау мүмкіндіктері қаралды.
Алқа барысында сөз алған Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасы басшысының міндетін атқарушы Сандуғаш Дүйсенбаева былай деді:
«Жүкті әйелдер мен олардың жыныстық серіктестерін АИТВ-ға уақтылы және міндетті түрде тексеру – біздің басқарманың басты назарында. Бүгінде барлық медициналық ұйымдар 4 буынды сертификатталған тест-жүйелермен, антиретровирустық препараттармен толық қамтамасыз етілген. Алайда, бұл бағыттағы жұмысты жандандыру қажет. Сол себепті ай сайынғы мониторинг енгізу – уақыт талабы».
Жеке клиникалар мен перзентханалардан ұсыныстар түсті
Талқылау барысында босандыру мекемелерінің бас дәрігерлері ЖИТС орталығымен тығыз ақпараттық байланыс орнату қажеттігін атап өтті. Олар анонимділік пен құпиялылық талаптарын сақтай отырып, АИТВ-позитивті жүкті әйелдер туралы мәліметтерді ЖИТС орталығына ай сайын жолдап отыру мүмкіндігін қарастыруды ұсынды.
Сондай-ақ, жеке медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсететін мекемелердің өкілдері де өз пікірін білдірді. Олар АИТВ-ға міндетті тестілеуге қатысты қолданыстағы нормативтік-құқықтық актілерге өзгеріс енгізу қажеттігін айтты. Бұл өзгерістер жұмысты нақты реттеп, АИТВ жұқтырудың алдын алуда тиімділікті арттыруға мүмкіндік бермек.
Нақты ұсынымдар берілді
Жиын соңында Денсаулық сақтау басқармасы Шымкент қаласындағы барлық медициналық ұйымдарға бағытталған нақты ұсынымдарды жариялады. Атап айтқанда:
АИТВ-ға тестілеу жұмыстарын күшейту;
Жүкті әйелдер мен серіктестерін тексеру бойынша ай сайынғы есептілік пен мониторинг енгізу;
Перзентхана мен ЖИТС орталығы арасында дерек алмасудың қауіпсіз әрі жүйелі жолын қарастыру;
Медициналық қызметкерлердің біліктілігін арттыру және нормативтік құжаттармен таныстыру бойынша семинарлар өткізу.
Қорытынды
Шымкент қаласы үшін туу көрсеткішінің жоғары болуы — үлкен жетістік болғанымен, АИТВ инфекциясының вертикалды жолмен берілуін болдырмау – медицина саласының алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі болып қала бермек. Бұл бағыттағы шаралар тек ана мен баланың денсаулығын сақтау ғана емес, елдің болашағына салынатын инвестиция екені сөзсіз.
Жиында көтерілген ұсыныстар мен қабылданған шешімдер медициналық ұйымдардың жұмысына серпін беріп, АИТВ-мен күрестегі нәтижелерді жақсартуға мүмкіндік беретініне сенім мол.
