Түркістан облысының Отырар ауданында тарихи-мәдени мұраны насихаттау және өңірдің туристік мүмкіндіктерін кеңінен таныстыру мақсатында «Отырар алқабының туристік әлеуеті: көне мұраға жаңаша көзқарас» тақырыбында ауқымды баспасөз туры ұйымдастырылды. Тағылымы терең іс-шара көне өркениет бесігі саналатын Отырар өңірінің бай тарихын, мәдени құндылықтарын және заманауи туристік инфрақұрылымын көрсетуге бағытталды.
Баспасөз турын «Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығы ұйымдастырды. Іс-шараға республикалық және өңірлік бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері, интернет-басылым журналистері, музей-қорықтардың баспасөз хатшылары мен туризм саласының мамандары қатысты. Мұндай кең ауқымды ақпараттық шараның мақсаты – Отырар алқабының тарихи-мәдени әлеуетін насихаттау ғана емес, сонымен қатар өңір туризмін дамытуға ықпал ететін жаңа ақпараттық платформаны қалыптастыру болды.
Бүгінде Отырар тек Қазақстанның ғана емес, бүкіл Орталық Азияның көне өркениет ошақтарының бірі ретінде әлем ғалымдарының назарын аударып келеді. Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан көне шаһар ғасырлар бойы сауда, ғылым және мәдениеттің маңызды орталығы болған. Сондықтан бұл аймақтың тарихи мұрасын сақтау мен халықаралық деңгейде таныту мемлекеттік маңызы бар міндеттердің қатарына жатады.
Іс-шара бағдарламасы аясында қатысушылар алдымен қазақ даласындағы ең қасиетті орындардың бірі саналатын Арыстанбаб кесенесіне барып, тарихи нысанның қазіргі жағдайымен және жүргізіліп жатқан жаңғырту жұмыстарымен танысты. Кесене аумағында келушілерге қолайлы жағдай жасау мақсатында инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізіліп жатыр.
Мамандардың айтуынша, соңғы жылдары кесенеге келетін зияратшылар саны тұрақты түрде артып келеді. Осыған байланысты тарихи нысан аумағында қызмет көрсету сапасын жақсарту, санитарлық жағдайды күшейту және туристерге қолайлы орта қалыптастыру бағытында бірқатар жұмыстар қолға алынған.
Баспасөз туры барысында қатысушылар мемлекет және қоғам қайраткері, ұлттық мәдениеттің жанашыры Өзбекәлі Жәнібекке арналған кесенеге де барды. Мұнда алдағы уақытта жөндеу және абаттандыру жұмыстары жүргізілетіні туралы ақпарат берілді. Бұл жұмыстар тарихи нысандардың сақталуын қамтамасыз етіп қана қоймай, туристік бағыттардың тартымдылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Іс-шараның маңызды нысандарының бірі – туристерге қызмет көрсету мақсатында салынған заманауи Сапар орталығы болды. Қазіргі заман талаптарына сай жабдықталған бұл орталық өңірге келетін қонақтарға жан-жақты ақпараттық және сервистік қызмет көрсетуге арналған.
Орталықта туристер үшін қажетті ақпараттық ресурстар, демалыс орындары және бағыттаушы қызметтер қарастырылған. Сонымен қатар мұнда археологтар мен ғылыми қызметкерлерге арналған арнайы екі қабатты жатын орын салынған. Бұл ғылыми экспедициялардың жұмысын тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Қатысушылар Сапар орталығындағы тарихи экспозициялармен танысып, өңір тарихын баяндайтын құнды жәдігерлерді тамашалады. Заманауи технологиялардың көмегімен жасақталған көрме залдары келушілерге Отырардың бай тарихын жан-жақты түсінуге жағдай жасайды.
Баспасөз турының келесі кезеңі көне Отырар қалажұртына арналды. Қатысушылар археологиялық маңызы жоғары тарихи ескерткіштерді аралап, көне шаһардың даму кезеңдері туралы тың мәліметтер алды.
Тарихшылардың айтуынша, Отырар қаласы орта ғасырларда Ұлы Жібек жолының ең ірі сауда және мәдени орталықтарының бірі болған. Мұнда әлемнің әр түкпірінен келген саудагерлер тоқтап, ғылым мен білім дамыған. Әйгілі ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің де осы өңірде дүниеге келуі Отырардың тарихи маңызын арттыра түседі.
Қатысушыларға көне қаланың қорғаныс жүйелері, қоғамдық ғимараттары, тұрғын үйлері және археологиялық қазба жұмыстары барысында табылған тарихи нысандар таныстырылды. Бұл деректер көне өркениеттің жоғары деңгейде дамығанын көрсетеді.
Сонымен қатар журналистер мен қонақтар «Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығының жаңартылған экспозициялық залдарын аралады. Мұнда 2025 жылғы археологиялық зерттеулер кезінде табылған бірегей жәдігерлер көпшілік назарына ұсынылған.
Жаңа жәдігерлердің қатарында көне тұрмыстық бұйымдар, қыш ыдыстар, зергерлік әшекейлер және тарихи кезеңдердің ерекшеліктерін көрсететін сирек артефактілер бар. Мамандар бұл олжалар Отырардың тарихын тереңірек зерттеуге мүмкіндік беретін маңызды ғылыми жаңалықтар екенін атап өтті.
Баспасөз туры барысында цифрлық технологияларды енгізу бағытындағы жұмыстар да таныстырылды. Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен тарихи нысандарға заманауи турникеттер орнатылып, арнайы QR-код жүйелері енгізілген.
Жаңа жүйе арқылы туристер қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде тарихи орындар туралы толық ақпарат ала алады. Бұл шетелдік қонақтардың өңір тарихымен танысуына қолайлы жағдай жасап, халықаралық туризмді дамытуға ықпал етеді.
Сарапшылардың пікірінше, цифрландыру туристік саланың бәсекеге қабілеттілігін арттырудағы маңызды факторлардың бірі болып саналады. Қазіргі туристер сапалы сервис пен жылдам ақпаратқа қол жеткізуді қалайды. Сондықтан тарихи орындарда осындай технологияларды пайдалану уақыт талабы болып отыр.
Іс-шара аясында Отырар өңірінің туристік әлеуетін одан әрі дамыту мәселелері де талқыланды. Мамандар тарихи-мәдени мұраны сақтау, археологиялық ескерткіштерді қорғау, инфрақұрылымды жетілдіру және халықаралық туристік бағыттарды қалыптастыру бойынша пікір алмасты.
Туризм саласының өкілдері Отырардың мүмкіндігі өте жоғары екенін атап өтті. Өйткені мұнда тарихи туризммен қатар мәдени, ғылыми, этнографиялық және зиярат туризмін қатар дамытуға барлық алғышарттар бар.
Соңғы жылдары Түркістан облысында туризмді дамыту бағытында ауқымды жобалар жүзеге асырылуда. Соның ішінде Отырар алқабы ерекше назарға алынған тарихи-мәдени аймақтардың бірі саналады. Мұнда келушілер саны жыл сайын артып келеді.
Мамандардың пікірінше, тарихи мұраны тиімді пайдалану арқылы Отырар болашақта халықаралық деңгейдегі ірі туристік орталықтардың біріне айналуы мүмкін. Бұл өңір экономикасының дамуына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және ұлттық мәдениеттің кеңінен насихатталуына оң әсер етеді.
Қорытындылай келе, «Отырар алқабының туристік әлеуеті: көне мұраға жаңаша көзқарас» атты баспасөз туры тарихи мұраны насихаттау жолындағы маңызды ақпараттық алаңға айналды. Көне тарих пен заманауи технологиялар үндескен Отырар бүгінде ұлттық құндылықтарды ұлықтайтын, ғылыми зерттеулер жүргізілетін және халықаралық туризмді дамытуға зор мүмкіндік беретін ерекше өңір ретінде жаңа қырынан танылып отыр.
Отырардың мыңжылдық тарихы мен бай мәдени мұрасы алдағы уақытта да туристер мен зерттеушілердің қызығушылығын арттырып, Түркістан облысының туристік әлеуетін күшейтетін негізгі бағыттардың бірі болып қала бермек.
