Түркістан облысында елді мекендерді кешенді дамыту бағытында ауқымды жұмыстар жүргізіліп, қазіргі таңда өңірдегі 801 елді мекеннің 794-і бас жоспармен қамтылған. Қалған 7 елді мекен бойынша жоспарлау құжаттары бекітілген жол картасына сәйкес әзірлену үстінде. Бұл көрсеткіш облыстың қала құрылысы саласындағы жүйелі жұмысының нақты нәтижесін айқындайды.
Осы мәселелер Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің төрағалығымен өткен арнайы мәжілісте талқыланды. Жиын барысында аудан және қала аумақтарының бас жоспарлары мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының орындалу барысы қаралып, салаға жауапты басшыларға нақты тапсырмалар берілді.
Кешенді қала құрылысы: өңірдің ұзақ мерзімді даму бағыты
Облыста аумақтарды жүйелі дамыту мақсатында 2023–2024 жылдары «Түркістан облысының аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді сызбасы» әзірленген. Қазіргі уақытта бұл құжат мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр. Аталған жоспар өңірдің алдағы жылдардағы инфрақұрылымдық және экономикалық даму бағытын айқындайтын негізгі стратегиялық құралдардың бірі болып саналады.
Жиында сондай-ақ жаңадан бекітілген Түркістан қаласының Бас жоспары таныстырылды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі қаулысымен бекітілген құжатқа сәйкес, қала аумағы 22,3 мың гектарды құрайды. Бұл жоспар Түркістанның болашақта ірі әкімшілік, мәдени және туристік орталық ретінде дамуына негіз болады.
Түркістан қаласының 2044 жылға дейінгі даму болжамы
Бас жоспарға сәйкес, 2044 жылға қарай Түркістан қаласының халқы 400 мың адамға дейін өседі деп күтілуде. Осыған байланысты тұрғын үй қоры кеңейтіліп, көпқабатты тұрғын үйлер салынатын аумақтар ұлғайтылмақ.
Сонымен қатар қала экономикасын әртараптандыру бағытында өндірістік аймақтардың көлемін арттыру жоспарланған. Туризм саласын дамыту да басты басымдықтардың бірі ретінде белгіленіп, жылына келетін туристер санын 5 миллион адамға жеткізу көзделіп отыр. Бұл Түркістанды халықаралық деңгейдегі туристік орталыққа айналдыруға мүмкіндік береді.
Экономикалық көрсеткіштер бойынша да ауқымды мақсаттар қойылған. Алдағы жылдары өңірдің жалпы экономикалық көлемін 500 млрд теңгеге дейін ұлғайту жоспарлануда.
Елді мекендерді жоспарлау жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асуда
Облыста 2025–2029 жылдарға арналған жол картасы аясында 387 елді мекеннің бас жоспарларын әзірлеу және қайта қарау көзделген. Бұл жұмыстар кезең-кезеңімен жүзеге асырылады:
2025 жылы – 106 елді мекен
2026 жылы – 81 елді мекен
2027 жылы – 76 елді мекен
2028 жылы – 65 елді мекен
2029 жылы – 59 елді мекен
Бұл жоспарлар елді мекендердің инфрақұрылымын жаңғыртуға, құрылыс саласын реттеуге және жер ресурстарын тиімді пайдалануға бағытталған.
Егжей-тегжейлі жоспарлау: қалалардың даму тетігі
Жиында сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының орындалу барысы қаралды. Қазіргі таңда облыста 7 қала және халқы 5 мыңнан асатын елді мекендер 58 егжей-тегжейлі жоспарлау жобасымен қамтылған.
Бұл құжаттар нақты құрылыс салу аймақтарын айқындап, инженерлік инфрақұрылымды тиімді жоспарлауға мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде хаотикалық құрылыс азайып, қалалардың архитектуралық келбеті жүйеленеді.
Бас жоспарларды сапалы орындау – басты талап
Жиын қорытындысында облыс әкімі Нұралхан Көшеров аудан және қала әкімдеріне жол картасында белгіленген жұмыстарды уақытылы әрі сапалы орындауды тапсырды. Сонымен қатар бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеу кезінде цифрландыру технологияларын кеңінен қолдану қажеттігі айтылды.
Әкім жоспарлау жұмыстарына жауапкершілікпен қараудың маңызын ерекше атап өтіп, мерзімін созу немесе сапасыз орындау жағдайында тиісті шаралар қабылданатынын ескертті.
Түркістан облысында бас жоспарлау жүйесінің толық қамтылуы өңірдің тұрақты және кешенді дамуына жол ашып отыр. Бұл жұмыстар тек құрылыс пен инфрақұрылымды реттеп қана қоймай, сонымен бірге инвестициялық тартымдылықты арттырып, тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға бағытталған маңызды стратегиялық қадам болып табылады.Сонымен қатар, бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау құжаттарының толық цифрландырылуы өңірдегі жер қатынастары мен құрылыс саласындағы ашықтықты арттыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде инвестициялық жобаларды жылдам іске асыруға, әкімшілік рәсімдерді оңтайландыруға және тұрғындар үшін қолайлы қалалық орта қалыптастыруға ықпал етеді.
Мұндай жүйелі жоспарлау Түркістан облысының урбанистикалық дамуын жаңа деңгейге көтеріп, ауылдық елді мекендерден бастап ірі қалаларға дейін бірізді архитектуралық келбетті қалыптастыруға жол ашады. Нәтижесінде өңірдің әлеуметтік-экономикалық әлеуеті артып, тұрақты даму көрсеткіштері нығая түспек.
