Шымкент қаласында міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі аясында жыл басынан бері жүргізілген скринингтік тексерулер нәтижесінде төрт мыңға жуық тұрғыннан онкологиялық және обыр алды аурулар ерте кезеңде анықталды. Бұл – денсаулық сақтау саласындағы профилактикалық жұмыстардың тиімділігін дәлелдейтін маңызды көрсеткіштердің бірі.
Дертті ерте анықтау — өмірді сақтап қалудың басты жолы
Ресми деректерге сүйенсек, 3391 әйел скрининг нәтижесінде сүт безі және жатыр мойны қатерлі ісігіне шалдыққаны белгілі болды. Сонымен қатар, 500-ден астам азаматтан тоқ ішектің қатерлі ісігі (колоректалды обыр) диагнозы ерте кезеңде қойылған. Бұл пациенттер медициналық көмекті уақытында алып, емдеу процесіне дер кезінде кірісті.
«Ауруды ерте анықтау – бұл тек диагноз емес, бұл – екінші мүмкіндік, аман қалған өмір, құтқарылған тағдыр. Скрининг арқылы мыңдаған адамның денсаулығын сақтау мүмкін болды», – дейді Шымкент қалалық онкологиялық орталығының дәрігерлері.
Скрининг тек онкологиялық аурулармен шектелмейді
МӘМС аясында тек онкологиялық емес, басқа да кең таралған және қауіпті ауруларды ерте анықтау мақсатында тексерулер жүргізіледі. Атап айтқанда:
- 6000-ға жуық адамнан жүрек-қантамыр жүйесінің аурулары анықталды;
- 1000-нан астам шымкенттіктен қант диабеті мен глаукома диагноздары қойылды.
Скрининг барысында келесі аурулар мен қауіп факторлары ерте кезеңде анықталады:
- Мінез-құлықтық тәуекел факторлары (темекі шегу, семіздік, алкогольді шамадан тыс қолдану, т.б.);
- Артериялық гипертония;
- Жүректің ишемиялық ауруы;
- Қант диабеті;
- Глаукома;
- Жатыр мойны қатерлі ісігі;
- Сүт безі қатерлі ісігі;
- Колоректалды қатерлі ісік (тоқ ішек обыры);
- В және С вирустық гепатиттері.
Кімдер скринингтен өте алады?
Скринингтік тексерулер белгілі бір жас санатындағы азаматтар мен тәуекел топтары арасында тегін жүргізіледі. Олар:
- Балалар: Жаңа туғаннан бастап 18 жасқа дейінгі жас кезеңдерде жоспарлы тексерулерден өтеді;
- Ересектер: 30-70 жас аралығындағы азаматтар;
- Тәуекел топтары: Тұқым қуалаушылық факторлары бар, зиянды әдеттерге бейім немесе созылмалы аурулары бар тұлғалар.
Барлық тексерулер МӘМС жүйесі аясында тегін жүргізіледі. Азамат тек өз емханасына тіркелген болуы және скрининг уақыты келгенде медициналық ұйымға хабарласуы жеткілікті.
2026 жылдан бастап онкоскрининг барлық азаматтарға тегін болады
МӘМС туралы заңға енгізілген өзгерістерге сәйкес, 2026 жылдан бастап онкологиялық скринингтер Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) тізіміне енгізіледі. Бұл дегеніміз – онкологиялық ауруларға қарсы скринингтер барлық азаматтар үшін тегін болады, олардың МӘМС жүйесіндегі сақтандырылған немесе сақтандырылмаған мәртебесіне қарамастан.
Бұл өзгеріс халықтың онкологиялық ауруларға қарсы қорғанысын күшейтіп, ерте диагностика мен уақытылы ем алуды барынша қолжетімді етеді. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, бұл қадам халықтың өмір сүру ұзақтығы мен сапасын арттыруға, сондай-ақ аурудың асқыну деңгейін төмендетуге бағытталған.
Шымкент қаласында жүргізілген скрининг нәтижелері профилактикалық медицинаның нақты пайдасын көрсетті. МӘМС аясындағы тексерулер — бұл тек денсаулықты бақылау құралы ғана емес, бұл — өмірді сақтап қалудың жолы.
Мамандар тұрғындарды өз денсаулығына немқұрайлы қарамауға шақырып, жыл сайынғы скринингтен уақытында өтуге кеңес береді. Өйткені ауруды ерте анықтау – емнің табысты болуына, ал емнің уақтылы басталуы – өмірдің жалғасуына жол ашады.
