Шымкент, 2025 жылғы қазан – Қазақстандағы әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын тұлғаларға сапалы медициналық қызмет алудың кепілі болып отыр. Бұл тұрғыда Шымкент қаласында да жеке кәсіпкерлердің міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға (МӘМС) тұрақты және дұрыс жарна төлеуі ерекше маңызды.
Жеке кәсіпкерлердің МӘМС жарналарын жүйелі түрде төлеуі – тек мемлекет тарапынан көрсетілетін медициналық көмектің сапасын арттыруға ғана емес, сонымен бірге жеке азаматтардың өз денсаулығын қорғау мен емделуге толық мүмкіндік алуына септігін тигізеді. Бұл туралы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Шымкент қаласында өткізген семинарлар мен кеңестер барысында жан-жақты түсіндірілді.
МӘМС жарналарын қалай және қанша төлеу керек?
2025 жылы жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын тұлғалар ең төменгі жалақының 1,4 еселенген мөлшерінің 5%-ын, яғни айына 5 950 теңге мөлшерінде тұрақты жарна төлейді. Бұл көрсеткіш басқа әлеуметтік аударымдармен бірге есептеледі. Егер кәсіпкердің жалдамалы жұмысшылары болса, олар үшін қосымша төлем жасау міндетті. Жұмыс беруші тарапынан олардың табысының 3%-ы (бірақ 25 500 теңгеден аспайтын), ал қызметкерлердің өзінен 2% (17 000 теңгеге дейін) ұсталады.
Сонымен қатар, егер кәсіпкер өзі де жалдамалы қызметкер ретінде жұмыс істесе, онда жарналарды екі жақтан да төлеуі тиіс.
МӘМС төлемінен босатылған санаттар
Шымкент қаласында МӘМС жарнасын төлеуден белгілі бір санаттағы азаматтар босатылған. Олар қатарында қызметі тоқтатылған жеке кәсіпкерлер, мүгедектер, зейнеткерлер, көпбалалы аналар және күндізгі оқу бөлімінде оқитын студенттер бар. Алайда, декреттік демалыста болғанымен, жеке кәсіпкерлік қызметін тоқтатпаған әйелдер жарналарды төлеуді жалғастыруға міндетті.
Неліктен уақытылы төлеу маңызды?
Жарналарды ай сайын немесе бірнеше айға алдын ала төлеуге мүмкіндік бар. Төлем мерзімін кешіктіру қарыз бен өсімпұлдың түзілуіне алып келеді, соның салдарынан жеке кәсіпкердің МӘМС жүйесіндегі мәртебесі жоғалуы мүмкін. Бұл жағдайда азамат сапалы медициналық қызмет алу құқығынан айырылуы ықтимал.
Шымкент қаласының кәсіпкерлері арасында өткізілген ақпараттық науқандарда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми өкілі Забира Оразалиева:
— «Жарналарды уақытылы және міндетті түрде төлеу – барлық азаматтарға сапалы медициналық көмекті қамтамасыз етудің негізгі кепілі. Жеке кәсіпкерлер бұл мүмкіндікті пайдаланып, өз құқығын қорғауы тиіс», — деп атап өтті.
МӘМС пен жеке клиникалар
Жеке кәсіпкерлер МӘМС жарналарын төлеуден бас тартса да, жеке клиникаларда емделуге құқылы болғанымен, төлемді тоқтатпау керек. Себебі, МӘМС мемлекеттік және жекеменшік медициналық мекемелердегі қызметтерді де қамтиды. Егер жеке кәсіпкер қызметін уақытша тоқтатса, ол кәсіпкер ретінде төлеуді тоқтата алады, бірақ сол уақытта сақтандыру мәртебесін сақтау үшін жарналарды өз еркімен немесе жұмыс беруші арқылы төлеуді жалғастыруы қажет.
Төлем жасау жолдары
Шымкент қаласында жеке кәсіпкерлер МӘМС жарналарын төлеуде банктердің кассалары, мобильді қосымшалар және «Қазпошта» АҚ кассалары кеңінен қолданылады. Төлемді жасау кезінде 122 және 121 кодтарын пайдалану қажет. Сонымен қатар, төлемдерде ЖСН, толық аты-жөні және төленетін сома дұрыс көрсетілуі маңызды.
Шымкенттің кәсіпкерлеріне қолдау
Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасы мен Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры қаладағы жеке кәсіпкерлер арасында МӘМС жүйесінің маңыздылығын насихаттау жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп келеді. Кәсіпкерлерге арналған арнайы семинарлар, тренингтер және консультациялар олардың төлем тәртібі мен сақтандыру мәртебесін сақтаудың артықшылықтары туралы толық ақпарат беруге бағытталған.
МӘМС жүйесіне тұрақты жарна төлеу арқылы Шымкенттің жеке кәсіпкерлері ғана емес, сонымен бірге олардың отбасылары мен қызметкерлері де сапалы медициналық көмек алу құқығын сақтап, денсаулықтарын қорғау мүмкіндігіне ие болады.
